پونه و صمغ فيجن كوهى در آن باشد . گاهى داغ‌گذارى مورد نياز است . به هر صورت گرم و خشك نگه داشتن سر از رويداد مفيد و مانع روىآور است . در چنين نزله‌اى نبايد قبل از پخته شدن ماده به حمام رفت . بايد كمادات خشكاننده استعمال كرد . بو كردن مشك ، پنبهء آغشته به روغن گرم گرمىبخش در گوش آكندن مفيد است . به وسيلهء غرغره‌هاى سرد منعقدكننده از قبيل آب سرد ، گلاب ، آب عدس ، آب گشنيز ، آب‌پز پوستهء خشخاش ، مىتوان سيلان را قطع كرد . آب انار هم خوب است كه براى حالت گرم سرد باشد و براى حالت سرد گرم باشد . همچنين گلو را با شربتى آلودن كه مرّ در آن ساييده شده و به‌ويژه در نزلهء سرد ، خوب است . همچنين قرصهاى كوچك ساخته از افيون و استرك و كندر و زعفران را در دهن گذاشتن بدون اينكه آب را ببلعند ، نافع است . شربتهاى داراى خاصيت ، مانند شربت خشخاش ساده براى نزلهء گرم ، شربت ساخته از افشرهء خشخاش و مخلوط با مرّ و غير اينها را نيز در اقرابادين خواهيم آورد ، كه براى نزلهء سرد مفيدند . شربت خشخاش را تنها بايد در ابتداى نزله بنوشند كه نزله را از سينه بازدارد ، اما اگر نزله بند آمد و احتياج به بيرون دادن مواد از راه دهان بود اين شربت فايده ندارد . بخورات بندآور به بن ( ته ) بينى و سق مىفرستند كه بخار را بند آورد . اين بخورات عبارتند از : سندروس ، براى نزلهء گرم و سرد ، سياهدانه براى نزلهء سرد كه هم بخور و هم بو كردنش مفيد است . كوشنه و سياهدانهء بوداده ، كه در پارچه كنند و با دست بسايند و بو كنند مفيد است . بخور قشرى كه آن را « قوقى » ( نوعى بخور خوش‌بو ) گويند نيز خوب است . بخار شراب و بخار عسل از سنگ آسياى داغ شده ، كندر ، عود خام ، سندروس ، كوشنه ، گياه گوش موش و عود خوبند . بخور چوب گز و گل محمدى براى نزلهء گرم خوب است ، بخور نبات ، باقلا ، جو در دوغ ماست گاو خيس‌شده ، شكر ، كافور ، سپوس در سركه خيس‌شده براى نزلهء گرم خوب است . بخار سركه كه از سنگ آسياى شسته و نظيف و داغ برآيد از جملهء علاجات نزله هستند . براى اعتدال بخشيدن مادهء نزله : ليسيدنيها ( انگشت پيچ ) مانند كتيرا و يا به‌دانه را در دهن نگه داشتن تا مادهء آبكى و رقيق نزله را غليظ و چسبناك گرداند و پايينتر نرود و به آسانى از دهن پرت شود . گاهى داروى رقيق‌كننده لازم است ، كه غلظت و چسبيدگى آن را كم كند . اگر نزله سرد است ، نبايد قبل از پخته شدن ماده به حمام رفت ؛ اما اگر گرم است مانعى نيست ، بلكه مفيد هم هست . منحرف كردن نزله به جاى ديگر ، مانند نزله‌اى كه به گلو وارد مىشود بايد وسيلهء عطسه‌آورها باشد و هر نوعى از نزله كه سوراخهاى بينى را مىسوزاند ، و مانند نزله‌اى كه